گروه شمس یکی از گروههای برجسته موسیقی اصیل ایرانی است که به سرپرستی کیخسرو پورناظری فعالیت میکند. با توجه به اینکه تنبور ساز اصلی این گروه است، در میان مخاطبان با نام گروه تنبور شمس نیز شناخته میشود.
این گروه در سال ۱۳۵۹ توسط کیخسرو پورناظری بنیانگذاری شد و از آغاز تاکنون با خوانندگان و نوازندگان سرشناسی چون شهرام ناظری، همایون شجریان، بیژن کامکار، حمیدرضا نوربخش، علیرضا قربانی، سید خلیل عالینژاد، گلنظر عزیزی و علیاکبر مرادی همکاری داشته است.
از اعضای کنونی گروه میتوان به تهمورس پورناظری و سهراب پورناظری، فرزندان کیخسرو پورناظری، اشاره کرد که در ادامه مسیر پدرشان نقش مؤثری داشتهاند.
در شکلگیری اولیه گروه، هنرمندانی چون نجمه تجدد، سید خلیل عالینژاد، علیاکبر مرادی و رامین کاکاوند نیز در کنار پورناظری حضور داشتند. پورناظری درباره علت نامگذاری گروه گفته است:
«هر نامی که انتخاب میکردیم، نقدهایی وجود داشت، اما انتخاب نام شمس با همفکری و هماهنگی اعضای گروه انجام شد و کاملاً آگاهانه بود. از میان چندین نام پیشنهادی، این نام را برگزیدیم.»
نخستین آلبوم گروه شمس با عنوان «صدای سخن عشق» در سال ۱۳۶۲ منتشر شد. این اثر با صدای شهرام ناظری و بر پایه اشعار فارسی و کردی اجرا شده و یکی از آثار ماندگار دهه شصت بهشمار میرود.
در سال ۱۳۷۵، آلبوم «حیرانی» با آهنگسازی کیخسرو پورناظری و خوانندگی شهرام ناظری منتشر شد. بخشی از قطعات این اثر به زبان فارسی و بخشی دیگر به زبان کردی است.
آلبوم «مستان سلامت میکنند» در سال ۱۳۷۸ با آهنگسازی کیخسرو و تهمورس پورناظری و خوانندگی بیژن کامکار، نجمه تجدد و مریم ابراهیمپور منتشر شد. این اثر با استفاده ویژه از ساز تنبور، از آثار تأثیرگذار موسیقی گروهی تنبور محسوب میشود.
در سال ۱۳۸۰، دو آلبوم مهم دیگر از گروه منتشر شد:
در سال ۱۳۸۶، گروه شمس دو آلبوم موفق منتشر کرد:
در دهه نود، گروه شمس همکاریهای تازهای را با علیرضا قربانی آغاز کرد. حاصل این همکاری دو آلبوم تأثیرگذار بود:
از دیگر آثار گروه، آلبوم «از دوار چرخ» (۱۳۹۷) است که دلنوازیهای استاد کیخسرو پورناظری را در بر میگیرد.
